Gian nan đòi nợ bảo hiểm xã hội TPHCM

Các doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đang nợ đọng Bảo hiểm xã hội (BHXH) khoảng 2.700 tỷ đồng. Nhiều giải pháp đã được triển khai, song việc đòi nợ BHXH vẫn rất gian nan.

Nhiều doanh nghiệp nợ “khủng”

Chỉ riêng các doanh nghiệp (DN) nợ BHXH từ 300 triệu đồng trở lên, nợ kéo dài từ sáu tháng đến nhiều năm là 830 đơn vị. Riêng các DN này đã nợ BHXH tổng cộng 1.021 tỷ đồng. Trong đó, rất nhiều công ty có số nợ BHXH “khủng”. Công ty Cổ phần Mai Linh Miền Nam nợ hơn 53,2 tỷ đồng. Công ty TNHH Nam Phương (huyện Củ Chi), nợ 28,3 tỷ đồng. Công ty cổ phần Dịch vụ bưu chính viễn thông Sài Gòn (SPT) nợ 23,6 tỷ đồng. Công ty TNHH Chợ Lớn Taxi nợ 16,5 tỷ đồng. Công ty Cổ phần vận tải Dầu khí Việt Nam nợ gần 14,5 tỷ đồng. Công ty TNHH Dịch vụ thương mại vận tải Sài Gòn Bình Minh (quận 7) nợ 11 tỷ đồng. Công ty cổ phần xây dựng Công nghiệp (quận 1), nợ 10,5 tỷ đồng; Công ty TNHH sản xuất - thương mại Bến Nghé nợ 10,3 tỷ đồng…

Tính đến quý III năm 2018, tổng cộng số tiền các đơn vị, DN nợ đọng BHXH lên tới 2.700 tỷ đồng. Giám đốc BHXH TP Hồ Chí Minh Phan Văn Mến cho hay, tình trạng đơn vị sử dụng lao động trốn đóng, nợ đọng BHXH còn phổ biến. Các đơn nợ thường xuyên thay đổi địa chỉ hoạt động hoặc không có người đại diện theo pháp luật gây khó khăn cho việc thanh kiểm tra. BHXH đã có thư, gửi email đôn đốc, nhắc nợ đến hơn 2.400 DN nợ trên sáu tháng; gửi thư nhắc nợ, yêu cầu trích nộp BHXH tới 10.000 đơn vị, DN nợ BHXH từ hai đến sáu tháng. Với đơn vị nợ từ ba tháng trở lên, chuyển Phòng Thanh tra - Kiểm tra để thực hiện thanh kiểm tra chuyên ngành. Các đơn vị nợ từ sáu tháng và nợ từ 300 triệu đồng trở lên sẽ công bố tên lên website và truyền thông.

no bao hiem xa hoi - Gian nan đòi nợ bảo hiểm xã hội TPHCM

Thiếu những giải pháp quyết liệt

Trước đây, DN cứ nợ đọng BHXH từ ba tháng trở lên, BHXH TP Hồ Chí Minh sẽ kiện DN ra tòa án. Riêng năm 2015, BHXH TP Hồ Chí Minh đưa 1.800 DN ra tòa. Tuy nhiên, từ năm 2016, theo quy định mới, việc khởi kiện DN nợ BHXH được chuyển sang tổ chức công đoàn; cơ quan BHXH không còn quyền khởi kiện DN nợ BHXH để thu hồi số nợ đọng. Gần ba năm qua, từ ngày chức năng khởi kiện được trao cho tổ chức công đoàn, việc khởi kiện DN nợ đọng BHXH không được mấy suôn sẻ. Trong suốt thời gian qua, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) TP chỉ kiểm tra 1.985 đơn vị, DN về BHXH, đề nghị khắc phục nợ BHXH được 108 tỷ đồng, truy thu được hơn 41 tỷ đồng. LĐLĐ TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với TAND thành phố tập huấn cho cán bộ công đoàn về thủ tục, quy trình tố tụng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; đại diện theo ủy quyền của người lao động tham gia tố tụng tại tòa. Tuy nhiên, số vụ DN nợ BHXH bị công đoàn kiện chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Đơn cử, LĐLĐ quận Thủ Đức đại diện cho 103 công nhân khởi kiện tại tòa án, số tiền được giải quyết là 890 triệu đồng. LĐLĐ huyện Hóc Môn đại diện cho 936 công nhân khởi kiện tại tòa án, số tiền được giải quyết trên 5,7 tỷ đồng… Ông Huỳnh Văn Tuấn, Chủ tịch Công đoàn các Khu chế xuất - Khu công nghiệp TP Hồ Chí Minh chia sẻ, công đoàn kiện DN nợ BHXH thì cứ kiện là thắng. Tuy nhiên, việc khởi kiện rất vất vả, chật vật. Có công ty mấy trăm công nhân, nhưng khi sản xuất gặp khó khăn, hay chủ bỏ trốn, thì công nhân cũng tứ tán khắp nơi. Việc tìm kiếm công nhân để nhận sự ủy quyền của công nhân là không hề đơn giản. Có khi công ty mấy trăm công nhân mà chỉ có từ bốn đến năm người ủy quyền cho công đoàn khởi kiện.

Ông Phan Văn Mến cho biết, trong những tháng cuối năm 2018, BHXH TP Hồ Chí Minh tiếp tục phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP Hồ Chí Minh và các đơn vị liên quan để thanh tra, kiểm tra thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn thành phố. Với trường hợp nợ kéo dài, nghiêm trọng, sẽ chuyển hồ sơ sang công an đề nghị xử lý hình sự. Trước đó, trường hợp DN đầu tiên của TP Hồ Chí Minh nợ BHXH bị chuyển sang cơ quan điều tra là Công ty TNHH Nam Phương (huyện Củ Chi). BHXH đã chuyển hồ sơ sang Công an TP Hồ Chí Minh để đề nghị điều tra chủ DN này về hành vi trốn đóng BHXH cho người lao động. Công ty này nợ BHXH 28,3 tỷ đồng kéo dài suốt nhiều năm qua. Giám đốc BHXH TP Hồ Chí Minh hy vọng biện pháp mạnh này sẽ góp phần cảnh tỉnh, răn đe DN, hạn chế nợ đọng BHXH.